Džemat Donji Šeher - Gazanferija džamija - Banja Luka
Islamska vjeroispovijest
Gallery
Location
Banja Luka, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina
Content
DŽEMAT DONJI ŠEHER - GAZANFERIJA DŽAMIJA - BANJA LUKA
Adresa: Milovana Glišića
Gazanfer-begova ili Gazanferija džamija nalazi se u Donjem Šeheru, na desnoj obali Vrbasa, u Banjoj Luci. Natpis na džamiji nije sačuvan, ali s obzirom na činjenicu da je Gazanfer bio savremenik Ferhat-paše Sokolovića i Hasan-efendije Defterdara, najvjerovatnije je Gazanfer-begova džamija izgrađena krajem 16. vijeka. Osnivač džamije Gazanfer-beg je supotpisnik kao svjedok na Ferhad-pašinoj vakufnami iz 1578. godine. O Gazanfer-begu se zna da je bio zaim ( lenski vitez ) i vojvoda Bosanskog pašaluka. Njegova vakufnama nije sačuvana. Zbog toga što je imala čistu kvadratičnu osnovu vjeruje se da je prvobitno džamija imala kupolu,Vjeruje se da je nakon rušenja prvobitne kamene kupole ova džamija dobila četverovodan krov i drvenu kupolu ispod njega. Jedinstven prostor za namaz, kvadratičnog oblika bio je prostraniji. Prozori su bili postavljeni u dva reda. U donjem redu prozori su bili pravokutnog oblika sa čeličnim demirima. Prozori u gornjem redu bili su završeni prelomljenim lukom.Vrata za munaru bila su smještena u sami ugao, desno od ulaza. Džamija je građena od kamena, zidovi su bili debeli 75 cm, malterisani sa vanjske i unutrašnje strane. Drvena vrata bila su ukrašena zanimljivom geometrijskom ornamentikom, koju su činili pravougaoni elementi, ukrašeni mesinganim zvekirima i muhlijama. Simetrično postavljena dva kamena turbeta, međusobno spojena zidom, u kome je bila kapija, flankirala su ulaz u dvorište džamije, pa je tako vanjski izgled kompleksa podsjećao na utvrđeni prostor. U dvorištu je bio šadrvan novije izrade.Harem oko džamije, kao i dva kamena turbeta nastali su vjerovatno krajem 16. i početkom 17. vijeka. Pretpostavlja se da ih je gradio sam Gazanfer za sebe i članove svoje porodice. Osnivačevo turbe se nalazilo lijevo od ulaza. U drugom turbetu, koje se nalazilo desno od ulaza, su prema predanju nalazili mezari dvojice Gazanferovih sinova nepoznatih imena.Na jugoistočnoj strani, kao i na lokaciji preko puta džamije, nalazila su se dva harema sa nišanima.Uz Gazanferiju se nalazi veće groblje sa stotinjak nišana.Kod munare se nalazilo desetak starih mezara sa otvorenim sarkofazima i nišanima sa piramidalnim završetkom, koji bi mogli biti iz 17. vijeka. Godine 1979. vršeni su veliki sanacioni zahvati pod rukovodstvom Zavoda za zaštitu kulturno-historijskog naslijeđa i prirodnog naslijeđa iz Banje Luke. Izvršeno je čišćenje fasada i turbeta su pokrivena biber-crijepom.
Godine 2003. područje i ostaci graditeljske cjeline Gazanferije (Gazanfer-begove) džamije u Banjoj Luci proglašeno je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
Tekst: https://bs.wikipedia.org/wiki/Gazanferija_džamija